كليساهاى متعدد در آنجا ساخته شد . و دوباره اورشليم به دست روميان افتاد . بيت المقدس علاوه بر اينكه مركزيتى براى يهوديان بود از آن پس ، مركز مذهب مسيحيت نيز گرديد و يهوديان پراكنده شدند . از سال 135 ميلادى تا مدت بيش از پنج قرن بعد از آن ، فقط تعداد 59 نفر يهودى در بيت المقدس زندگى مىكردند . روميها كه تقريبا به مدت چهار قرن بر فلسطين تسلط داشتند ، در آن منطقه ، كليساهاى متعدد و ديرها و مسافرخانه‌هاى زيادى براى زوار ايجاد كردند ، بطورى كه به تدريج شهر عمران و آبادانى خود را بازيافت . واندال‌ها : واندال‌ها اقوامى از نژاد ژرمن بودند كه در اوائل قرن پنجم ميلادى بر ضد روم قيام كردند و پس از حمله به گال ( فرانسه ) و اسپانيا به سوى افريقا حركت كردند و تمام مسيحيان مقيم سرزمين‌هاى افريقا را از آنجا بيرون راندند . مسيحيان رانده شده از افريقا به طرف بيت المقدس سرازير شدند و در آنجا سكنا گزيدند . با كثرت جمعيت مؤمن ، ژوستنين يا ژوستنيانوس ( يوستى نيانوس ) امپراطور روم شرقى نيز كليساها و نمازخانه‌هاى زيادى را در بيت المقدس بنا نمود . واندال‌ها نيز در سال 534 ميلادى توسط يك سردار رومى به نام « پليزر » « 1 » تار و مار شدند و غنائم فراوانى از ايشان به دست رومىها افتاد . بعدها معلوم شد كه اين غنائم همانهايى است كه تيتوس در سال 70 ميلادى در هنگام حمله به اورشليم به غارت گرفته ، بعد توسط واندال‌ها به افريقا رفته بود . پليزر آنها را به امپراطور ژوستنين تحويل داد ، اما امپراطور به جاى بازگرداندن اموال به بيت المقدس آنها را به كليساى قيامت بخشيد و بدين سبب خشم ساكنان فلسطين را برانگيخت . روم شرقى : بسبب نفوذ روم شرقى بر قدس پس از رو به ضعف گذاشتن روم غربى ، لازم مىآيد كه روم شرقى را بشناسيم . روم غربى ( يعنى ايتالياى امروز ) ، يكى از قدرتهاى بزرگ دنياى قديم ، و رم شهر افتخارات ، پيروزيها و هنرها بود . امپراطوران قدرتمندى بر اين سرزمين حكم راندند و در پناه قدرت مطلقه - كه گاه مقام خود را به مرتبه خدايى مىرساندند - فجايع و وحشيگريهاى فراوانى را به وجود آوردند . هنوز در شهر تاريخى روم ، آثار و بقاياى ميدان گلادياتورها و كلوسوئوم [ 26 ] كه بردگان را

--> ( 1 ) . Plizer